Hipertansiyon (Yüksek Tansiyon) Belirtileri ve Doğru Tedavi Yöntemleri

Yazar: Uzm. Dr. Serkan Selvi Tarih: 19 Ekim 2025

Hipertansiyon, kanın damar duvarlarına uyguladığı basıncın normal seviyenin üzerine çıkmasıdır. Genellikle sinsi ilerlediği için “sessiz katil” olarak da adlandırılır. Erken dönemde belirti vermeyebilir ancak kontrol altına alınmadığında kalp krizi, felç, böbrek yetmezliği gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.

✅ Hipertansiyon Nedir? Kan Basıncı Kaç Olmalıdır?

Kan basıncı, büyük tansiyon (sistolik) ve küçük tansiyon (diyastolik) olmak üzere iki şekilde ölçülür:

Tansiyon DeğeriDurum120/80 mmHgNormal130–139 / 80–89Yüksek tansiyon başlangıcı (Prehipertansiyon)≥ 140/90 mmHgHipertansiyon

⚠️ Hipertansiyon Belirtileri Nelerdir?

Her hastada belirti görülmeyebilir. Ancak tansiyon yükseldiğinde şu şikayetler ortaya çıkabilir:

Baş ağrısı (özellikle ense bölgesinde)
Baş dönmesi, kulak çınlaması
Görmede bulanıklık
Burun kanaması
Nefes darlığı, çarpıntı
Yorgunluk ve halsizlik
Göğüs ağrısı (ileri durumlarda)

🎯 Hipertansiyon Neden Olur?

Hipertansiyonun gelişmesinde birçok faktör rol oynar:

Genetik yatkınlık
Fazla tuz tüketimi
Obezite ve hareketsiz yaşam
Stres, yoğun iş temposu
Sigara ve alkol kullanımı
Böbrek hastalıkları, hormonal bozukluklar
Yaşın ilerlemesi

🩺 Hipertansiyon Nasıl Teşhis Edilir?

Doktor, tansiyon ölçümlerini değerlendirerek teşhis koyar. Kesin tanı için:

Aynı gün farklı zamanlarda birden fazla tansiyon ölçümü yapılır.
Gerekirse 24 saatlik tansiyon holter cihazı ile takip yapılır.
Kan tetkikleri, böbrek fonksiyon testleri ve EKG çekilebilir.

💊 Hipertansiyon Tedavi Yöntemleri

Tedavi, hastanın yaşına, tansiyon seviyesine ve eşlik eden hastalıklara göre planlanır.

1. Yaşam Tarzı Değişiklikleri

İlk adım genellikle ilaçsız tedavidir:

Tuz tüketimini azaltın (günde 5 gramdan az).
Sağlıklı beslenin (DASH diyeti: sebze, meyve, tam tahıl, az yağlı proteinler).
Düzenli egzersiz yapın (haftada en az 150 dakika yürüyüş).
İdeal kiloya ulaşın.
Sigara ve alkolden uzak durun.
Stresi azaltacak aktiviteler yapın (yoga, meditasyon, nefes egzersizi).

2. İlaç Tedavisi

Yaşam tarzı değişikliklerinin yeterli olmadığı durumlarda doktor kontrolünde ilaç tedavisine başlanır. En sık kullanılan ilaç türleri:

ACE inhibitörleri (Enalapril, Ramipril)
ARB grubu ilaçlar (Valsartan, Losartan)
Beta blokerler (Metoprolol, Bisoprolol)
Kalsiyum kanal blokerleri (Amlodipin)
Diüretikler (Hidroklorotiyazid)

⚠️ İlaçlar kesinlikle doktor önerisi olmadan kullanılmamalı veya bırakılmamalıdır.

📊 Tansiyon Hastalarında Düzenli Takip Neden Önemlidir?

Takip UnsuruNeden Yapılır?Tansiyon ölçümüTedavinin etkisini görmek içinKan testleriBöbrek, elektrolit ve kolesterol değerlerini kontrol etmek içinEKG ve EKOKalp sağlığını değerlendirmek içinGöz muayenesiRetina damarlarında hasar olup olmadığını görmek için

🍽️ Hipertansiyon Hastaları İçin Beslenme Önerileri

Tuz yerine limon, baharat veya sarımsak kullanın.
Hazır gıdalar, turşu, işlenmiş ürünlerden kaçının.
Potasyumdan zengin besinler tüketin (muz, avokado, ıspanak).
Omega-3 içeren balıkları haftada en az 2 kez tüketin.
Fazla kafein tüketiminden kaçının.

🎯 Sonuç Olarak

Hipertansiyon erken fark edilirse kontrol altına alınabilir ve ciddi sağlık sorunlarının önüne geçilebilir. Düzenli tansiyon ölçümü yapmak, sağlıklı beslenmek, hareketli bir yaşam tarzı benimsemek ve doktor kontrolünü aksatmamak bu hastalıkla mücadelede en etkili yöntemlerdir.