Diyabet (Şeker Hastalığı) Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar ve Yaşam Tarzı Değişiklikleri
Diyabet (şeker hastalığı), kandaki glikoz seviyesinin normalin üzerine çıkmasıyla oluşan ve uzun vadede birçok organı etkileyebilen kronik bir hastalıktır. Tip 1, Tip 2 ve gebelik diyabeti olarak üç ana grupta incelenir. Günümüzde diyabet tedavisinde yalnızca ilaç kullanımı değil, yaşam tarzı değişiklikleri ve teknolojik gelişmeler de tedavinin ayrılmaz bir parçası hâline gelmiştir.
1. Diyabet Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar
✔ İlaç Tedavisi
- Tip 1 Diyabet: Vücutta insülin üretimi olmadığı için yaşam boyu insülin enjeksiyonları veya insülin pompası kullanılır.
- Tip 2 Diyabet: İlk aşamada metformin gibi ağızdan alınan ilaçlar kullanılır. Gerekirse SGLT-2 inhibitörleri, GLP-1 reseptör agonistleri gibi yeni nesil ilaçlar tedaviye eklenebilir.
- İnsülin Pompası Teknolojisi: Sürekli insülin salınımı sağlar ve kan şekeri dengesini daha iyi korur.
✔ Kan Şekeri Takip Sistemleri
- Sürekli Glikoz Ölçüm Cihazları (CGM): Parmak delmeden anlık şeker takibi yapılmasına imkân tanır.
- Akıllı Telefon Uygulamaları: Şeker, beslenme ve aktivite takibini daha kolay hale getirir.
✔ Bariatrik Cerrahi (İleri Tip 2 Diyabet İçin)
- Vücut kitle indeksi yüksek ve ilaç tedavisine yanıt vermeyen hastalarda uygulanabilir.
- Diyabet kontrolünü iyileştirir ve insülin direncini azaltır.
2. Diyabette Yaşam Tarzı Değişiklikleri
🍽 Sağlıklı Beslenme
- Glisemik indeksi düşük besinler tercih edilmeli: tam tahıllar, sebzeler, baklagiller.
- Şekerli içecekler, hazır gıdalar ve fazla karbonhidrat tüketiminden kaçınılmalı.
- Öğünler küçük ve dengeli şekilde gün içerisine yayılmalı.
🏃 Düzenli Fiziksel Aktivite
- Haftada en az 150 dakika orta düzey egzersiz (yürüyüş, yüzme, bisiklet) önerilir.
- Fiziksel aktivite insülin duyarlılığını artırır ve kan şekerini dengeler.
⚖ Kilo Kontrolü
- Fazla kilolar diyabeti tetiklediği için ideal kiloya ulaşmak tedavide önemli bir adımdır.
- Diyetisyen ve doktor kontrolüyle sürdürülebilir bir kilo verme programı uygulanmalıdır.
🛌 Uyku ve Stres Yönetimi
- Yetersiz uyku ve stres, kan şekeri dalgalanmalarına neden olabilir.
- Meditasyon, nefes egzersizleri, düzenli uyku rutini şeker kontrolüne olumlu katkı sağlar.
3. Diyabet Tedavisinde Hastanın Rolü
- Düzenli doktor kontrolleri ve laboratuvar testleri aksatılmamalıdır.
- İlaç ve insülin kullanımı hekimin önerdiği şekilde devam ettirilmelidir.
- Ayak bakımı, göz muayeneleri ve böbrek kontrolleri ihmal edilmemelidir.
